шамъ شمع
арабӣ
он чизе, ки барои равшан кардани хона аз мум ва чарбу тайёр карда, ба дарунаш пилта мегузоранд
  • Бад-ин таррӣ, ки дорад шамъу маҳтоб,

    Наёрад рехтан бар дасти ман об.

    Низомӣ бештар
  • Як рӯз басе гирист чун шамъ

    Оби мижа шуд ба доманаш ҷамъ.

    Ҳилолӣ
  • Дарвеш чу шамъи хона ёбад,

    Гӯ: Маҳ ба фалак дигар натобад.

    Шоҳин
шамъи муанбар шамъи анбарин, шамъи хушбӯй (дар замони пеш дар таркиби шамъҳо моддаи хушбӯе ҳамчун уд, сандал, анбар ва ғ.меомехтанд, ки дар вақти даргирифтан хушбӯӣ медод)
  • Оразашро, ки шуд аз холу хат олуда ба мушк,

    Пеши дилсӯхтагон шамъи муанбар гуфтем.

    Камоли Хуҷандӣ
◊ шамъи анҷуман а) сардори маҷлис
  • Чун гуфтугӯи он зан ба самъи шамъи анҷуман расид, ҳамаи он ҷамоаро озод кард.

    Хористон
б) киноя аз маҳбуба ё маҳбуб
  • Ҳамеша чарх занам аз сарат чу парвона,

    Ба гирди рӯи ту бошам, ки шамъи анҷуманӣ.

    Васлӣ
(он) шамъи бутон киноя аз маҳбуба
  • Унсии девона дур аз рӯи он шамъи бутон

    Ҳар дам аз сӯзи дарун оташ занад парвонаро.

шамъи гетиафрӯз киноя аз офтоб
  • Ниҳон гардид шамъи гетиафрӯз,

    Сипоҳи шом шуд бар рӯз пирӯз.

    Убайди Зоконӣ
шамъи зумуррадлаган Чу биншаст шамъи зумуррадлаган,Бипӯшид чеҳра арӯси Хутан. Хоҷукиноя аз офтоб, ки дар осмони зумуррадранг воқеъ аст.
  • Чу биншаст шамъи зумуррадлаган,

    Бипӯшид чеҳра арӯси Хутан.

    Хоҷу
шамъи лагани чорӯм нуҷ. офтоб, ки ҷояш дар фалаки чорӯм ҳисоб мешуд
  • Мавҷи дили сад қулзум як қатраи таъсираш,

    Шамъи лагани чорӯм як зарра зи анвораш.

    Бадри Чочӣ
(ин) шамъи оташфишон киноя аз офтоб
  • Дар ин буд, к-аз гавҳарин шамъдон

    Забона зад ин шамъи оташфишон.

    Хоҷу
шамъи офтоб киноя аз рӯшноии офтоб
  • Зи рӯи дӯст дили душманон чӣ дарёбад,

    Чароғи мурда куҷо, шамъи офтоб куҷо?

    Ҳофиз
шамъи фалак киноя аз офтоб
  • Абрувонат моҳи ид асту рухат шамъи фалак,

    Меҳру маҳро маи мақсуд ба ҷом аст имшаб.

    Махфӣ
шамъи ховар киноя аз офтоб
  • Чу зад шамъи ховар зи машриқ шуоъ,

    Шаби тираро кард гардун видоъ.

    Хоҷу
шамъи Чигил киноя аз хушрӯ, маҳбуба
  • Ҳаргиз накунӣ ёди ман, эй шамъи Чигил,

    Назди ман агарчи ҳаст коре мушкил.

    Дарде, ки ман аз ғами ту дар дил дорам,

    Дил донаду ман донаму ман донаму дил.

    Ҳофиз
шамъи шабафрӯз (ё шабистон) киноя аз маҳбуба
  • Эй фалак, шамъи шабафрӯзи маро сӯи ман ор,

    То ба гирди сари ӯ гардаму парвона шавам.

    Ҳилолӣ бештар
  • Бо холи сияҳ мардуми чашми кӣ шудӣ боз,

    Бо рӯи чу маҳ шамъи шабистони кӣ будӣ?

    Ҳилолӣ
шамъи ҷамъ киноя аз маҳбуба
  • Шабе, к-аз рӯи оташнок маҷлисро барафрӯзӣ,

    Ту шамъи ҷамъ хоҳӣ гашту ман парвона хоҳам шуд.

    Ҳилолӣ
шамъ(-ро) куштан шамъро хомӯш кардан
  • Имшабе, к-омадӣ ба хонаи ман,

    Шамъро мекушам, ки маҳтоб аст.

    Хисрави Деҳлавӣ
шамъи биноӣ афрӯхтан киноя аз беандоза хурсанд шудан
  • Нигаҳ зи ҷилвааш афрӯхт шамъи биноӣ,

    Хирад зи огаҳияш аз ғубори ғафлат раст.

    Бедил
шамъи саломат афрӯхтан киноя аз дар амну амон ва офият ҳаёт ба сар бурдан, эмин шудан
  • Баъд аз он дар шаби дайҷур аз анвори маъдалати ӯ дар ҳар гӯша шамъи саломат афрӯхта шуд.

    Равзату-с-сафо

Феҳристи ихтисорот

адш. адабиётшиносӣ
асот. асотирӣ, асотиршиносӣ
афс. афсонавӣ
баҳр. баҳрнавардӣ
боғп. боғпарварӣ
боф. бофандагӣ
брқ. барқӣ, электрӣ
ва ғ. ва ғайра
ва м. ин ва монанди ин (инҳо)
врз. варзиш
гиёҳ. гиёҳшиносӣ (ботаника)
грам. грамматика, дастури забон
гуфт. гуфтугӯӣ
д. динӣ
домп. домпизишкӣ (байторӣ)
дӯз. дӯзандагӣ
зарб. зарбулмасал
збш. забоншиносӣ
змш. заминшиносӣ (геология)
зстш. зистшиносӣ (биология)
иқт. иқтисод
итт. иттилоотшиносӣ
кайҳ. кайҳоннавардӣ
киш. кишоварзӣ
кол. колбадшиносӣ (анатомия)
кҳн. кӯҳнашуда
лҳҷ. лаҳҷавӣ
мақ. мақол
мант. мантиқӣ
мас. масалан
маҷ. маҷозан
маъд. маъданшиносӣ
меъ. меъморӣ
мол. молия
муқ. муқоиса шавад бо...
мус. мусиқӣ
нав. навсохт
ниг. нигаред ба...
низ. низомӣ
нум. нумератив
нуҷ. нуҷум
обҳш. обуҳавошиносӣ
пасв. пасванд
пешв. пешванд
пиз. пизишкӣ, тиббӣ
р.-оҳ. роҳи оҳан
радио. радиотехника
риёз. риёзиёт (математикӣ)
с. сиёсӣ
сохт. сохтмон
сур. суриёнӣ
таҳқ. сухани таҳқиромез
таър. таърихӣ
тех. техникӣ
фал. фалсафӣ
физ. физикӣ
фолк. фолклор
хим. химия
хӯр. хӯрокворӣ
ҳан. ҳандасӣ
ҳнш. ҳунаршиносӣ
ҳсбд. ҳисобдорӣ
ҳуқ. ҳуқуқшиносӣ
чорв. чорводорӣ
ҷ. ҷамъи...
ҷғрф. ҷуғрофиё
ҷонв. ҷонваршиносӣ (зоология)
ш. шаҳри...
Фарҳанги форсии тоҷикӣ Вожаҷӯ. Таърифҳо аз «Фарҳанги забони тоҷикӣ» ва дигар фарҳангу вожаномаҳои тоҷикӣ ва форсиро дар бар дорад. Ҳар вожае ба ду хатт – тоҷикӣ ва форсӣ навишта шудааст. Толковый словарь таджикского персидского языка Вожаджу. Содержит значения из «Фарҳанги забони тоҷикӣ» и других таджикских и персидских словарей. Каждое слово имеет два написания - на таджикском и на фарси. маънии шамъ, маънии вожаи шамъ, маънии калимаи шамъ, маънии ибораи шамъ, маънои шамъ, маънои вожаи шамъ, маънои калимаи шамъ, маънои ибораи шамъ, таърифи шамъ, таърифи вожаи шамъ, таърифи калимаи шамъ, таърифи ибораи шамъ, значение шамъ, значение слова шамъ, значение фразы шамъ, значение выражения шамъ, определение шамъ, определение слова шамъ, определение фразы шамъ, определение выражения шамъ